Pravoslavni vernici u Srbiji danas obeležavaju praznik Svetog Atanasija Velikog, jednog od najvažnijih svetitelja i teologa hrišćanske crkve. Sveti Atanasije se slavi svake godine 15. maja po gregorijanskom, odnosno 2. maja po julijanskom kalendaru, i u narodu se poštuje kao zaštitnik vere, borac protiv jeresi i duhovni stub crkve.
Ko je bio Sveti Atanasije?
Sveti Atanasije je rođen u Aleksandriji krajem 3. veka, a tokom svog života bio je episkop (patrijarh) Aleksandrije. Upamćen je kao jedan od najvatrenijih boraca protiv arijanske jeresi i učesnik Prvog vaseljenskog sabora u Nikeji 325. godine. Njegova teološka dela, naročito odbrana učenja o Svetoj Trojici i Hristovoj božanskoj prirodi, ostavila su neizbrisiv trag u istoriji hrišćanstva.
Crkva ga naziva i „stubom pravoslavlja“, a pored Svetog Vasilija Velikog i Svetog Grigorija Bogoslova, ubraja se u najvažnije istočne crkvene očeve.
Narodni običaji i verovanja
U pojedinim krajevima Srbije, praznik Svetog Atanasija poznat je i kao Atanasijevdan, iako se ne slavi kao velika slava, ima važno mesto u narodnom verovanju.
U narodu se veruje da je Sveti Atanasije „čovek jakih reči“, pa su tog dana ljudi izbegavali da se svađaju ili izgovaraju ružne reči – verovalo se da bi to moglo doneti nesreću ili bolest.
Na selu su se ranije održavale molitve za zdravlje stoke, jer je svetac smatran i zaštitnikom životinja, posebno u periodima prolećnih bolesti koje su često pogađale domaćinstva.
U pojedinim pravoslavnim domovima danas se pali sveća i čita molitva Svetom Atanasiju, a vernici odlaze na liturgiju, ako se služi u obližnjim hramovima.
Praznik u savremenom kontekstu
Iako se Sveti Atanasije ne ubraja među najmasovnije svetkovine, njegovo ime i delo izuzetno su cenjeni među bogoslovima i vernicima koji prate crkveni kalendar. U hramovima širom Srbije sveštenici se danas sećaju njegovog doprinosa očuvanju pravoslavlja.
„Sveti Atanasije je simbol snage duhovne reči i čiste vere. Njegov život nas uči da vera nije kompromis, već istina koju valja braniti i u najtežim trenucima“, rekao je u današnjoj besedi protojerej-stavrofor Dragan Pavlović iz Hrama Svetog Save.
UDARNA VEST. rs
