Apelacioni sud u Beogradu saopštio je u petak uveče da je oslobodio četvoricu nekadašnjih pripadnika Državne bezbednosti optužbi za učešće u ubistvu novinara Slavka Ćuruvije 1999. godine, a reakcije javnosti na ovu odluku su, najblaže rečeno, zaprepašćujuće
Sud je preinačio prvostepenu presudu i pravosnažno oslobodio Radomira Markovića optužbe za teško ubistvo u podstrekavanju, a Milana Radonjića, Miroslava Kuraka i Ratka Romića da su, kao saizvršioci, izvršili teško ubistvo. Na sajtu suda je 2. februara objavljeno da „nema neposrednih i posrednih dokaza koji bi pouzdano potvrdili da su Marković, Radonjić, Kurak i Romić izvršioci ovog krivičnog dela“.
Na ovu odluku ne postoji pravo žalbe.
Vlasnik lista „Dnevni telegraf“ i nedeljnika „Evropljanin“ Slavko Ćuruvija je ubijen 11. aprila 1999. godine u prolazu ispred zgrade u kojoj je živeo u Svetogorskoj ulici u centru Beograda.
Prve informacije o ubistvu procurele su u javnost odmah posle petoktobraskih promena kada je 31. oktobra dosije slučaj Ćuran – izveštaj službe o praćenju Slavka Ćuruvije iz „fioke“ stigao do medija.
Nepune tri godine kasnije tokom policijske akcije „Sablja“ koja je usledila posle ubistva premijera Srbije Zorana Đinđića, uhapšeni su i pripadnici Državne bezbednosti Miroslav Kurak i Ratko Romić, koji će kasnije postati treći i četvrti na listi optuženih za ubistvo Ćuruvije. Oni su svoje iskaze o ubistvu Ćuruvije odbili da potvrde na poligrafu. Pušteni su na slobodu, a Romić je uspeo da dobije odštetu od države zbog pritvaranja.
Sedam i po godina posle ubistva, 8. decembra 2006. godine ubistvu specijalni tužilac za organizovani kriminal Slobodan Radovanović traži od istražnog sudije da pokrene predistražne radnje.
Početkom 2009. godine, 2. januara specijalni tužilac Miljko Radisavljević izjavljuje da nema dokaza za pokretanje sudske istrage. Slede četiri godine ćutanja državnih organa o ubistvu Slavka Ćuruvije. Uz podršku potpredsednika vlade Aleksandra Vučića, 6. februara 2013. godine formirana je Komisija za istraživanje ubistva novinara, nezavisno telo čiji je cilj da doprinese tekućim istragama gde su nastradali novinari Radoslava Dada Vujasinović, Milan Pantić, Slavko Ćuruvija.
Bivši komandant Jedinice za specijalne operacije Milorad Ulemek Legija je 8. januara 2014. godine dao izjavu specijalnom tužiocu u vezi sa ubistvom. Ulemek navodi da je iz razgovora s Radomirom Markovićem, načelnikom DB, shvatio da su Ćuruviju ubili Ratko Romić i Miroslav Kurak.
Šest dana kasnije, 14. januara 2014. godine uhapšeni su Milan Radonjić i Ratko Romić, bivši operativci Službe bezbednosti. Još jedan optuženi, Miroslav Kurak je u bekstvu i za njim je raspisana međunarodna poternica. U vreme pokretanja istrage srpski mediji su objavili fotografiju Miroslava Kuraka sa sajta na kome se reklamira safari lov u Tanzaniji.
Početkom marta iste godine potvrđena je optužnica protiv Radonjića i Romića. Miroslav Kurak je optužen kao neposredni izvršilac ubistva, a Radomir Marković kao šef resora državne bezbednosti u vreme ubistva.
Prvog dana juna 2015. godine počelo je prvo suđenje Slavku Ćuruviji i trajalo je skoro četiri godine.
Specijalni sud u Beogradu proglasio je 2019. godine krivim četvoricu nekadašnjih pripadnika Državne bezbednosti za ubistvo, a sud je naveo da je neposredni izvršilac ubistva NN lice.
Tom presudom su na po 30 godina zatvora osuđeni šef Državne bezbednosti (DB) u vreme vlasti Slobodana Miloševića Radomir Marković i nekadašnji šef beogradskog centra DB-a Milan Radonjić. Nekadašnji pripadnici DB-a Ratko Romić i Miroslav Kurak osuđeni su na po 20 godina.
Apelacioni sud je, međutim, tu presudu ukinuo u septembru 2020. godine. Odluku je, između ostalog, obrazložio time da je Specijalni sud presudom prekoračio optužbu i uvođenjem NN lica kao neposrednog izvršioca ubistva izmenio činjenično stanje opisano u optužnici.
Ponovljeno suđenje počelo je 9. oktobra 2020. godine. Decembra 2021. godine doneta je druga prvostepena presuda, gotovo istovetna kao i prva, u kojoj se navodi da su za ubistvo Slavka Ćuruvije krivi Radomir Marković, zbog podstrekivanja na ubistvo, Milan Radonjić jer se o ubistvu dogovorio s Ratkom Romićem, Miroslavom Kurakom i NN-licem koje je, prema presudi, neposredni izvršilac zločina.
U optužnici se, međutim, navodi da je neposredni izvršilac bio Miroslav Kurak. Ta tačka optužnice nije potvrđena iskazom Branke Prpe koja je bila sa Slavkom Ćuruvijom u trenutku kada su ga ubili.
Apelacioni sud je od decembra 2022. razmatrao žalbe optuženih. U odluci, koja je objavljena 2. februara, navodi se da se da je Apelacioni sud doneo odluku da otvori pretres pred drugostepenim sudom, jer je prvostepeni sud „prekoračio optužbu, povredio identitet optužbe i presude i nije rešio predmet optužbe“. Nakon ponovnog ispitivanja svedoka, sud je utvrdio da su iskazi iz istrage „ne samo nepouzdani, već i da se ne mogu sa sigurnošću prihvatiti kao istiniti“.
Po oceni Apelacionog suda, “tokom postupka nije utvrđeno postojanje organizovane kriminalne grupe, niti je utvrđeno ko je, kada i gde učestvovao u sačinjavanju prethodnog dogovora i plana za ubistvo Ćuruvije, a nije izveden ni jedan dokaz u prilog navodima optužbe, da je takav nalog dat od strane NN lica iz najviših struktura vlasti”.
„Činjenica da je Slavko Ćuruvija bio kritičar tada aktuelne vlasti, za ovaj Sud nije sporna, ali s obzirom na to da je u odnosu na okrivljene doneta oslobađajuća presuda, to se Sud nije ni mogao upuštati u motive izvršenja ovog krivičnog dela“, navedeno je na sajtu suda.
Ko je bio Slavko Ćuruvija?
Slavko Ćuruvija je, nakon što je napustio poziciju glavnog i odgovornog urednika u državnom listu „Borba“, osnovao „Nedeljni telegraf“, početkom 1996. godine i prvi nezavisni dnevnik u Srbiji „Dnevni telegraf“, a zatim i nedeljnik „Evropljanin“.
Bio je kritičar vlasti tadašnjeg autoritarnog predsednika Slobodana Miloševića.
Po posebnom medijskom zakonu, „Dnevni telegraf“ je uz još nekoliko medija, zabranjen 14. oktobra 1998. godine, nakon čega je štampan u Crnoj Gori i distribuiran u Srbiji kroz mrežu izdavača.
Neposredno pred početak bombardovanja, u martu 1999. godine osuđen je na petomesečnu kaznu zatvora zbog uznemiravanja javnosti. Advokati su, ipak, uspeli da intervenišu i spreče njegovo zatvaranje.
Pet dana pre ubistva, 6. aprila 1999, u dnevnom listu „Ekspres politika“ pojavio se tekst „Ćuruvija dočekao bombe“, koji je iste večeri pročitan u Drugom dnevniku RTS-a. Pisac teksta Miroslav Marković poziva se na izjavu Mirjane Marković iz novembra i kaže da je Ćuruvija „izdajnik“, koji je sve vreme „priželjkivao bombe za Srbe“ i čija izdaja neće biti zaboravljena.
Na Uskrs 11. aprila ubijen u prolazu zgrade u kojoj je živeo u Svetogorskoj ulici u Beogradu. Ubijen je vatrenim oružjem s leđa a sa njim je bila nevenčana supruga Branka Prpa. Vest o ovom ubistvu šturo je preneta na Dnevniku RTS.
Tri nerazrešena slučaja
Tokom poslednje tri decenije, u Srbiji je ubijeno troje novinara i nijedan slučaj nije razrešen.
Pored ubistva Ćuruvije, reč je o slučajevima ubistva Dade Vujasinović, koja je pronađena mrtva 8. aprila 1994. godine u svom stanu u Beogradu, i Milana Pantićaubijenog 11. juna 2001. godine u Jagodini.
UDARNA VEST.rs (Blic)
